Türkiye İnşaat Sektörüne Bir Bakış

2
332

Ülkemizde son 10-15 senedir kentsel dönüşümün artmasıyla birlikte inşaat sektöründe gelişmeler yaşandı. Ülkemize giren sıcak paranın büyük çoğunluğu inşaata aktarıldı ve haliyle bu iş baya kârlı hale geldi. Ülke zenginlerinin büyük çoğunluğu bu sektörün içerisinde. Ancak son zamanlarda kurda yaşanan artışlar inşaat sektörünü de kötü etkilemekte. Artan maliyetler ve faiz oranları insanların konut almasını zorlaştırıyor. Bankalar bu yüzden konut faizlerinde zaman zaman indirime giderek sektörü canlı tutmaya çalışıyorlar. Ekonomist dergisine konuşan MESA İNŞAAT Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Boysanoğlu ülkemizde 600 binin üzerinde konut stokunun olduğunu belirtti.

TÜİK istatistiklerine bakarak inşaat sektöründeki gelişmeleri beraber inceleyelim ve gerçekten söylendiği gibi konut maliyetlerinde ve satışlarında ne gibi değişiklikler olmuş kendi gözlerimizle görelim.

Grafik 1’e baktığımız zaman, inşaat maliyet endeksi 2016 yılında sabit bir görünüm çizmiş hatta eylül ayında yüzde 9,72’lik bir oranla yılın en düşük maliyet seviyesini gördükten sonra yıl sonuna kadar artış kaydederek yüzde 18,19 ile yılı tamamlamıştır. Buradaki artışın sebepleri ülkede yaşanan siyasi belirsizlikler, ABD başkanlık seçimlerinin yaklaşması, jeopolitik riskler, terör olayları, FED’in faiz artırımları gibi sebeplerin bir araya gelmesinden kaynaklı kurda yaşanan artışın maliyetleri kötü yönde etkilemesinden kaynaklıdır. Sonraki yıllarda ise kurdaki artışın devam etmesiyle beraber maliyetler artarak artmaya devam etmiştir. 2018 yılına baktığımız zaman yüzde 19,91’lik bir oranla zirveyi görmüştür.

Grafik 2’de ise yıllara göre konut satış istatistiklerini görmekteyiz. 2016 yılında toplamda 1.341.453 adet ev, 2017 yılında 1.409.314 adet ev satılmıştır. 2018 yılının ilk 6 aylık döneminde ise 646.032 adet ev satılmıştır.  2016 yılında ev satış sayıları yükselerek artarken temmuz ayında yaşanılan darbe girişimi sonrası ev satışları neredeyse durmuş. Ancak devam eden aylarda artarak artan bir görünüm sergilemiştir. Hatta son 3 aylık performans bakımından 2017 yılını geride bırakmıştır. 2018 yılına baktığımızda ilk dört aylık performansı pek iç açıcı olmamıştır. Dolar kurunda yaşanılan artış inşaat maliyetlerini ve faizleri artırmış, insanların alım gücünü düşürmüştür. Mayıs ayında bankalar tarafından alınan ev kredisinde faiz indirimi kararı sonrası satışlarda hatırı sayılır bir artış yaşanmıştır.

Yabancı uyruklu kişilere satılan ev sayısına bakacak olursak; 2016 yılı toplamında 18.189 adet ev, 2017 yılı toplamında 22.234 adet ev yabancılara satılmıştır. 2018 ilk 6 aylık döneminde ise 11.816 adet ev satılmıştır. 2016 ve 2017 yılının ilk 6 aylık dönemleriyle karşılaştırdığımız da 2018 yılı bu iki yılı geride bırakmıştır.

 

Sonuç olarak, 2018 yılında döviz kurunda yaşanan artışlar sonucu artan maliyetler inşaat şirketlerine yük olurken konut satışları da bu doğrultuda azalmıştır. Mayıs ayında bankaların konut kredisi faizinde indirime gitmesi sonucu satışlar biraz daha toparlanmıştır ve bu inşaat cirolarına da olumlu yönde yansımıştır. Yabancı uyruklu kişilerin konut alımları daha da artacaktır. Kurda yaşanılan artışlar yabancılar için bir fırsat yaratıyor ve ayrıca 2017 yılında yürürlüğe giren yabancılara konut satışında KDV indirimi ve 2018 Mart ayında yürürlüğe giren 300 bin $ değerinde ev alan yabancılara vatandaşlık verilmesi konuları bu tarz yatırımların cazibesini artırıyor. Özellikle Arap ziyaretçilerinbu konuya ilgisi çok fazla.

Kendi şahsi fikrimi de eklemek istiyorum; son yıllarda inşaat sektörüne yapılan yatırım gerekliydi ancak öncelikli değildi. Buralara aktarılan paralar daha farklı alanlarda, daha iyi şekillerde kullanılabilirdi. İnşaat ile büyümek geleceksiz büyümedir. İnşaat sektörünün ülke ekonomisine katkısı olduğu açık bir konu ancak bu yatırımların teknoloji, eğitim alanında kullanılması geleceğimizi sağlama alırdı ve küresel ekonomi de daha sağlam bir yerimiz olurdu. Ayrıca çarpık kentleşmenin her geçen gün arttığı bir ortamda her taraf betonla kaplanırken insanlar nefes alabilecekleri bir alana daha çok gereksinim duyuyor.

Geleceğimiz için daha sağlıklı, planlı-programlı bir kentleşmeye ve inşaat sektörünün bu konuda kendine bir özeleştiri yapmasının gerekli olduğunu düşünüyorum. Okuduğunuz için teşekkür ederim.

2 Yorum

    • Erkan Bey dediğiniz doğru katılıyorum, yazımın son kısmında ben de bundan bahsettim. Konut kredi faizlerinde yapılan indirim sonrası konut satışlarında yaşanan artışı ve inşaat cirolarının artışını tablolarımda mevcuttur.

Cevap Ver

Yorumunuzu yazınız!
adınızı yazın