Satın Alma Gücü Paritesi

0
719

Satın Almak ya da Alabilmek İşte Bütün Mesele Bu!

(Satın Alma Gücü Paritesi / Purchasing Power Parity)

Küreselleşmenin havaya karışmaya başladığı ilk andan beri ülkeler birbirlerinin gelişmişlik düzeylerini ölçmek için çeşitli yöntemler denemişlerdir. Bunlardan en sık kullanılmaya çalışanı döviz kurlarının karşılaştırılması olmasına rağmen döviz kuru çok doğru bir seçim değildir. Çünkü (I) Döviz kurları oldukça hızlı değişir, (II) Piyasa kurları paranın arz ve talebin değişimine bağlıdır. İşte tam da bu kısımda satın alma gücü paritesi ortaya çıkar.

Satın alma gücü paritesi bir Neo Klasik iktisadi akım teorisidir. İlk kez Birinci Dünya Savaşı sırasında ortaya atılmıştır. Altın Standardı’nın  çökmesinden sonra 1916 senesinde İsveç bilim adamı Cassel’in “The Present Situation of Foreign Trade” adlı makalesinde modern halinin temeli atılmıştır.

Bu teoriye göre, iki aynı  olduğu varsayılan malın karşılaştırılmak istenen iki ülkedeki fiyatının parite yardımıyla hesaplanmasıdır. Temelinde fiyat kanununa dayanır. Bir malın fiyatının tüm piyasalarda aynı olduğunu varsaymaktadır. İki önemli fonksiyonu vardır; (I) Ülkeleri kıyaslar. (II) Uzun vadede döviz kurlarını tahmin etmeye yardımcı olur.

Şöyle hesaplanır; X ülkesinin Y ülkesi cinsinden parası = A malının X ülkesindeki fiyatı / A malının B ülkesindeki fiyatı

Dünya Bankası’nın internet sitesinde 1970-2017 yılları arasındaki karşılaştırmasına göre dünyanın satın alma gücü artmıştır. Bu tarihler arasındaki kısa süreli keskin düşüş ise 2009 yılında yani dünyanın yaşadığı büyük krizlerden biri olan Mortgage Krizi sonrasında yaşanmıştır.

Her ne kadar dünya için genelde bir artış görmekte olsak da ülkeler açısından durum aynı değildir. Bazı ülkeler satın alma gücünü yitirmekte ve keskin düşüşler yaşamaktadırlar.

Aynı satın alma gücü paritesi geçtiğimiz yıllarda The Economist dergisi tarafından ünlü bir hamburger firmasının menüsü olan The Big Mac’le yapılmıştır. Burada tüm dünyada aynı olan ürün The Big Mac’in ülkelere göre satın alma gücü karşılaştırılmaktadır. Hesaplanma şekli yukarıdaki formülle aynıdır.

 

Kaynaklar

Market Business New. “What is Purchasing Power Parity (PPP)? Why is it important?”
https:// marketbusinessnews.com/financial-glossary/purchasing-power-parity-ppp/

The Balance. “Purchasing Power Parity, How to Calculate PPP and How to Use It?”
https://www.thebalance.com/purchasing-power-parity-3305953

Economics Online. “Purchasing power parity”
http://www.economicsonline.co.uk/Global_economics/Purchasing_power_parity.html

Blanchard, Oliver ve Johnson, David. Macroeconomics. Pearson,2012

Mahfi Eğilmez Kendime Yazılar. “Satınalma Gücü Paritesi Nedir?”
http://www.mahfiegilmez.com/2012/05/satnalma-gucu-paritesi-nedir.html?m=1

The Economist. “The Big Mac Index”
https://www.economist.com/news/2018/07/11/the-big-mac-index

World Bank. “GDP per capita, PPP”
https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.KDend=2017&name_desc=false&start=1990&view=chart

Cevap Ver

Yorumunuzu yazınız!
adınızı yazın