İş Fikirleri

Para Lazım – Dr Gürbüz: Tedarik zincirinde artan zorluklar enflasyon baskısının önüne geçti

Parapik sunar ;

Global bazda imalat bölümleri aşılamanın takviyesiyle Mayıs ayında büyüme kaydetti, istihdam arttı, tedarik zincirinde artan zorluklar talep artışına yanıt veremedi, enflasyonist baskılar arttı.

IHS Markit tarafından yayınlanan ve Türkiye dahil 30 ülkenin imalat dalındaki gelişmeleri dikkate alan global imalat kesimi PMI dataları, Covid-19’un yükünü hissettirmesine karşın Mayıs ayında büyüme eğilimini sürdürdüğüne işaret etti. Bu 30 ülkeyi kapsayan JP Morgan Global İmalat Dalı PMI Endeksi Mayıs ayında evvelki aya nazaran 0,1 puan artışla 56 düzeyine yükseldi. Endeksin 50 üzerindeki kıymetler kesimin evvelki aya nazaran büyüdüğü manasına geliyor, 50 bedelinin altındakiler ise küçüldüğünü gösteriyor.

30 ülkenin geneline bakıldığında, global olarak imalat bölümlerinde üretim, yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri Mayıs ayında evvelki aya nazaran hızlanarak büyümelerini sürdürürken, gelecek 12-aya ait beklentilerdeki artış hafif yavaşladı. İstihdam yavaş süratle da olsa büyümeye devam ederken, girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları enflasyonu evvelki aya nazaran hızlanarak arttı. Global imalat bölümündeki iyileşmelerde, aşılamanın takviyesiyle hizmet kesimlerinde açılmanın, münasebetiyle da iç ve dış talepte artışların tesiri var. Öte yandan enflasyonist baskının artmasında ham husus kıtlığına bağlı yüksek ham husus fiyatları, yüksek nakliye fiyatları ve konteyner sayısında yetersizlik tesirli oldu. Yükselen üretim maliyetleri, artan talebin dayanağıyla müşteri fiyatlarına yansıtılmaya devam etti.

Ülke bazında 30 ülkenin 25’inde imalat kesimleri büyüme kaydederken; en azdan çoğa hakikat sırasıyla Filipinler, Türkiye, Tayland, Meksika, Kolombiya ve Myanmar’da imalat bölümleri evvelki aya nazaran daralma kaydetti. Bilhassa Kolombiya ve Myanmar’da politik tansiyonların kelam konusu kötüleşmede tesiri olduğunu belirtelim. Karantinaya yönelik olarak önlemlerin hafiflediği Filipinler’de imalat bölümündeki daralma Mayıs ayında yavaşlarken; Türkiye, Tayland ve Meksika’nın imalat dallarında Covid-19’un iktisat üzerinde yarattığı yükün artmasının tesiri var.

Türkiye özelinde, Mayıs ayının büyük kısmında yürürlükte olan COVID-19 kapanma ve kısıtlamalarının tesiriyle üretim ve yeni siparişler yavaşladı, istihdam artış suratı son 1 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşti. Yeni ihracat siparişleri ise sürat kaybederek 4 aylık büyüme süreci sona erdi. Ham unsur teminine ait zorluklar girdi maliyetleri ile satış fiyatlarındaki artışların hızlanmasında tesirli oldu. Arz kısıtları imalat kesiminin orta mal (ham madde) üretiminin artmasında tetikleyici olurken ihracat siparişlerindeki yavaşlama yatırım malları üretiminin ivme kaybetmesine sebep oluyor.

blank

Kaynak: İSO, IHS MARKIT

Sırasıyla en büyük ticaret ortaklarımız olan Almanya, ABD, İngiltere, İtalya, Fransa ve İspanya’da ihracat siparişlerindeki artışa karşın Türkiye kelam konusu güzelleşmeden Nisan ve Mayıs aylarında hisse alamadı. Türkiye’de aşılamaya ait belirsizlik ve ihracat ortaklarımızla olan dış siyasette somut adımlar atılması gerekliliği dalın Nisan-Mayıs devrinde yatırım harcamalarını ötelemesine sebep oldu. Haziran ile birlikte aşılamanın başlaması ve hizmet kesimine yönelik gevşeme adımları üretim tarafında olumlu beklentileri beraberinde getirse de dış siyasette kaydedilecek olumlu adımların dış ticarete yansıması, artan yatırım harcamalarıyla birlikte, ekonomik büyümenin daha sağlıklı gelişmesinde tesirli olacaktır.

Dr. Fulya Gürbüz, blog sitesini ziyaret edin

TAHLİL: PMI’daki düşüş ve BloombergHT Tüketici İtimat Endeksi’ndeki gerileme ne anlatıyor?

Roubini: Dünyanın Covid-19 ekonomik krizinden çıkışı sistemsiz

OECD: Global İktisadın Yüzde 6 Büyümesini bekliyor

blank

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu