İktisat Tarihindeki En Önemli 10 İktisatçı

0
328

Eğer ekonomi bilimiyle az biraz ilgiliyseniz ya da iktisat fakültelerinin birinde öğrenim görüyorsanız daha ilk günden adını çok sık duyduğunuz ve iktisat bilimine yön vermiş isimler vardır. Öyle ki başlarda her isim ve her birinin açıklaması birbirine çok benzese de zamanla hepsinin ne kadar da farklı ve önemli şeyler söylediğini fark edersiniz.
İktisat’ın tarihsel dönem içerisinde bir bilim olmasında çeşitli isimlerin katkısı vardır. Her bilim gibi kümülatif şekilde ilerleyen iktisat günümüzdeki halini almıştır. Geçmişten günümüze sadece Nobel’i alan iktisatçılara baktığımızda bile iktisadi çalışmaların hangi noktaya geldiğini anlamamız mümkün. İsterseniz iktisat tarihine adını yazdırmış isimleri inceleyelim.

1Adam Smith 1723-1790

Adam Smith, hiç şüphesiz tek başına tüm ekonomiye ve teorilere yön vermiş bir isimdir. Aslında “ahlak felsefesi profesörü” olsa da yaptığı çalışmalar onu ekonomiye doğru itmiştir. Ortaya attığı “Görünmez El” teorisi ile kendinden sonrakilere çok önemli bir görüş iletmiştir. Öyle ki ekonomide doğal bir düzenin olduğunu ve her hangi bir müdahale gerekmeksizin dengeye geleceği görüşündedir. 1776’da “Ulusların Zenginliği” kitabı ile büyük bir eser geride bırakmıştır. Adam Smith’in görüşleri klasik iktisat teorisinin de temelini oluşturur.

2Thomas Robert Maltus 1776-1834

Bir diğer İngiliz asıllı iktisatçımız Maltus daha çok nüfus üzerine yoğunlaşmış ve zenginliğin artışını üretimin tüketimden fazla olmasına bağlamıştır. Aynı zamanda da fazla tasarrufların üretimi azaltıcı etkisi olduğundan fazla tasarrufun da zenginliğin önüne geçeceğini belirtir. Öyle ki kendisinden çok sonra gelen Keynes onun hakkında: “Ekonominin temellerini Ricardo yerine Maltus atsaydı bugün dünyamız daha zengin ve uslu olabilirdi” şeklinde açıklamıştır.

3David Ricardo 1772-1823

David Ricardo, İngiliz iktisatçıdır. Klasik iktisatın en önemli görüşlerini ortaya koymuştur. David Ricardo, Para teorisi, emek değer teorisi, rant teorisi ve dış ticaret politikaları üzerine çalışmıştır. Ricardo’ya göre bir malın, metanın değerini o mal üretiminde kullanılan emek miktarı belirler. Klasik ekonomi Ricardo ile birlikte altın çağını yaşamış ve özellikle Marx’a göre Ricardo’dan sonra klasik ekonomiyi savunan iktisatçılar kapitalizmin farklı boyutlara ulaşmasına yol açmıştır. Bilimsellikten uzaklaştığını ve kapitalizmin meşrulaştırılmaya çalıştıklarını dile getirmiştir.

4Friedrich List 1789-1846

Başta Alman ekonomisi olmak üzere ülkesindeki tarifelerin kaldırılması ve demir yolu ağının kurulması bir çok Avrupa ülkesini yakından ilgilendiriyordu. Öyle ki Avrupa Ekonomik Topluluğunun kurulmasında o öncelik etmiştir. Friedrich List her defasında mühendisliğin, inovasyon ve girişimciliğin önemini vurgulamıştır.

5John Stuart Mill 1806-1873

John Stuart Mill, Bir diğer İngiliz ve ekonomi kökenli olmayıp filozof olan aynı zamanda politik ekonomist olarak parlamento üyesi ve devlet memuru olarak görev yapmıştır. Çalışmalarını daha çok mantık alanında, yalnızca tümden gelim yöntemiyle ilgili çalışmalar değil, tüme varım mantığını da formüle ederek geliştirmiştir. John Stuart Mill, devletin ekonomiye müdahale etmemesi gerektiğini düşünür. “Politik Ekonominin İlkeleri” adlı kitabıyla da çalışmalarını paylaşmıştır.

6Karl Marx 1818-1883

Karl Marx, görüşleri ile tarihte en çok tartışılan, günümüzde bile geniş kitleleri etkileyen düşünceler ortaya koymuştur. Kendinden öncekilerin aksine kapitalizmin temel görüşlerine karşı çıkarak farklı bir düşünce yapısı ortaya koymuştur. Daha çok üzerinde durduğu konular, emek, işgücü, devlet mülkiyeti ve sosyal devlet yapısı olmuştur. Marksist Ekonomi burada açıklayabileceğimizden çok daha geniş özelliklere sahiptir. Günümüzde bile Kapitalizm ve Sosyalizm ile Marksist görüşler bir çok defa karşı karşıya gelmektedir.

7Alfred Marshall 1842-1924

Alfred Marshall, modern ekonominin bu şeklini almasındaki en önemli iktisatçısılardandır. Neoklasik iktisadi görüşün ve Cambridge Okulu’nun kurucusudur. 1890’da yayınladığı “İktisadın İlkeleri” kitabı uzun bir dönem iktisat ders kitabı olarak okutuldu. John Maynard Keynes’in hocası olarak da bilinir. Daha çok üzerinde durduğu konular, piyasa fiyatı, kısmi denge, ölçek ekonomileri gibi matematik ağırlıklı çalışmalar olmuştur.

8John Maynard Keynes 1883-1946

John Keynes, kendinden öncekilerden farklı olarak makro ekonomi konularıyla ilgilenmiş ve farklı düşünceleriyle özellikle devletin ekonomiye müdahalesi konusunda farkını ortaya koymuştur. Daha önce belirtilen görünmez elin kusursuz işlediği görüşünün aksine o kadar da kusursuz işlemediğini ve dengeye gelebilmesi için kamu müdahalesinin gerekli olduğunu belirtmiştir.

9Friedrich Hayek 1899-1992

Hayek, liberal görüşlere sahip ve serbest piyasa ekonomisini savunan bir iktisatçıdır. Daha çok keynesyen görüşe karşı çıkarak maliye politikası konusunda eleştirmiştir. Hayek, daha çok özel mülkiyetin ve yatırımların teşvik edilmesini desteklemiştir. Liberal ekonomi savunucusu hayek 1974 yılında Nobel Ekonomi Ödülüne layık görülmüştür.

10Milton Friedman 1912-2006

Friedman, yakın tarihimizin en önemli iktisatçıları arasındadır. Paranın miktar teorisi ile ilgili ortaya koyduğu görüşleri ile parasalcılığın (monetarizm) temellerini ortaya atmıştır. Öyle ki parasal politikaların ekonomik krizlerde ne kadar önemli ve gerekli olduğunu göstermeye çalışmıştır. Ağırlıklı olarak para teorisi, para politikası üzerinde çalışmalar yapmış ve 1976 yılında Nobel Ekonomi Ödülünü almıştır.

Cevap Ver

Yorumunuzu yazınız!
adınızı yazın