İktisat

Eksik Rekabet Piyasası

Ekonomide tam rekabet koşullarının sağlanmadığı daha aksak olan piyasalara eksik rekabet piyasası denir. Aslında hayata daha yakın ve gerçekçi olan tam rekabet gibi gerçeğe çok uzak olmayan piyasalardır eksik rekabet piyasaları. Bu nedenle tam rekabet ütopyasına göre çok daha hayatımızdan örnekler verip inceleyebileceğiz. Bazen tekel (monopol) piyasası bazen tekelci rekabet bazen de oligopol piyasa olarak gördüğümüz eksik rekabet piyasalarını inceleyelim.

Tekel (Monopol) Piyasası

Bir piyasada tek firmanın hakim olduğu piyasa türüdür. Bazen piyasadaki tek üretici bazen de hizmet olarak o hizmeti sunan tek firma olarak karşımıza çıkar. Bu firmayı tekel yapan aynı üründen başkasının üretemeyip satmaması ya da onun yerine kullanabileceğimiz ikame ürünün olmamasıdır. Eskiden örneklerini çok daha sık gördüğümüz tekel firmaları bugünlerde çok daha az görmekteyiz. Yine de var olduğunu bildiğimiz tekel piyasalara örnek vermek gerekirse “devlet demir yolları” tekel örneğinin en güzel örneği. Şehirler arası demiryolu taşımacılığında tekel konumundadır.
Tekel Piyasasının Özellikleri
Tek satıcının olması,
Yakın ikamesi olmayan bir malı satması,
Piyasaya başka firmaların girmesinin oldukça zor olması gibi.


Tekelci Rekabet

Tam rekabet piyasası koşullarının çalışmadığı bir diğer eksik rekabet piyasası örneği tekelci rekabet piyasalarıdır. Özünde ise ne tam rekabetin sağlandığı durum ne de tekel olmayı başarmış bir piyasadır. Tam rekabete benzemesinin en önemli özelliği çok sayıda alıcı ve satıcının olması ve piyasaya giriş çıkışların daha kolay olmasındandır.

Oligopol Piyasası

Bu piyasa türü tekel ve tam rekabet arasında kalmasına karşın tekel piyasasına daha yakın durmaktadır. Çünkü nispeten giriş çıkışlar daha zordur. Oligopol piyasası, Birbiri ile rekabet edebilen büyük firmaların ve tek başlarına fiyata etki edebilen firmalardan oluşmasıdır. Çünkü oligopol piyasasında çok sayıda alıcı olmasına karşın az sayıda satıcı vardır. Bu satıcılardan birinin aldığı karar tüm piyasaya etki edebilmektedir. Oligopol piyasası da kendi içinde saf oligopol, tam, kısmi, farklılaştırılmış oligopol gibi türlere ayrılabilir.

Konuyu toparlayıp sonlandırmak gerekirse eksik rekabet piyasası nedir ve hangi türlerden oluşur izah etmeye çalıştık. Sonuç olarak;
eksik rekabet piyasası, tam rekabetin sağlanmadığı, giriş ve çıkışların tam rekabete göre daha zor olduğu ve arz ve fiyat kontrolünün belirli firmaların elinde olduğu piyasa türleridir.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı