Cournot’un Düopol Modeli

0
434

Oligopol modelleri arasında en popüleri olan Düopol Modeli 1838 yılında Augustin Cournot tarafından geliştirilmiştir. Bu model rekabetçi oligopol piyasalarında firma davranışlarını dikkate alınarak geliştirilen ilk modeldir. İlk olarak oligopol piyasalara bakalım.

Oligopol piyasa çok sayıda alıcıya karşılık çok az sayıda firmayı kapsar. Oligopol piyasalarda firma sayısı 1 den fazladır ve genellikle 2 ya da 3 olur. Çok az sayıda firmanın olması bu piyasayı kızıştırmış ve rekabeti artırmıştır. Oligopol piyasalarındaki rant kavgası çeşitli ekonomistlerin dikkatini çekmiş ve ekonomistleri teori üretmeye itmiştir. Oligopol teorileri arasında Cournot ‘un Düopol Modeli; iki firmanın toplam talebin 2/3 ünü karşılamasıyla sonuçlanır. Fakat toplam talebin kalan 1/3 lük kısmı ise karşılanman kısımdır. Bu kısım tüm firmalar dengeye geldikten sonra karşılanmaz.

Düopol modelde bazı varsayımlar vardır.

  1. Birbirine yakın bölgelerde iki firma maden suyu üretmektedir.,
  2. Firmalar sıfır maliyetle üretimlerini gerçekleştirir.
  3. Her firma rakibinin üretimini değiştirmeyeceğini varsayarak kendi karını maksimize etmeye çalışır.
  4. Talep eğrisi doğrusaldır.

Grafiğe göre; K ve L isimli iki firma bulunmaktadır. İlk olarak K firmasının arazisinde maden suyu çıktığını ve firmanın bu maden suyunu sıfır maliyetle ürettiğini düşünelim. Bu durumda K firması tek üretici olduğu için monopol durumdadır ve marjinal hasılatın (MRK), marjinal maliyete (MC) eşit olduğu üretim düzeyinde dengeye gelecektir. Bu denge noktası QK noktasıdır. K firmasının üretim miktarı QK ve satış fiyatı ise PK dır. Bu durumda K firması 0PKEKQK alanı kadar kar elde edecektir ve toplam talep 0QW olduğu için K firması piyasa talebinin ½ sini karşılıyor olacaktır.

Piyasaya bir diğer firma olan L firması giriyor. Aynı varsayımlar L firması içinde geçerlidir. L firmasının arazisinde de maden suyu çıkmaktadır ve maliyeti sıfırdır. L firması piyasaya girdiğinde toplam talebin ½ lik kısmını K firması saten karşılamaktadır. L firmasına toplam talebin QKQW kadarlık kısmı kalmaktadır. Bu durumda L firması QK yı orjin gibi düşünecek ve talep eğrisi EKQW arası olacaktır. L firması dengeye gelebilmek için marjinal hasılasının (MRL), marjinal maliyete (MC) eşit olduğu noktada üretim yapacaktır. Ve L firmasının dengesi EL olur. Üretim düzeyi QL, fiyat ise PL olur. Yeni tabloda L firması toplam talebin ¼ ünü karşılar.

İki firmayı da fiyatsal olarak karşılaştırdığımızda L firmasının maden suyu fiyatı (PL) daha düşüktür. Ve tüketiciler düşük olandan satın almak ister. K firmasına olan talep azalır ve L firmasına olan talep artar. Diğer aşamada K firması kendisine olan talep azaldığı için fiyatı düşürür, L firması talebi arttığı için fiyat artırma kararı alır. Sonuç olarak K ve L firmaları PKPL arasında bir konumda maden suyu fiyat dengesine gelirler. Üretim düzeyleri ise K firması toplam talebin 1/3 ünü, L firması toplam talebin 1/3 ünü karşılar. Toplamda talebin 2/3 ü karşılanmış olur. Kalan 1/3 lük kısım karşılanamaz.

Cevap Ver

Yorumunuzu yazınız!
adınızı yazın